Windows 11 kurulduğu ilk gün hızlıdır; aylar geçtikçe başlangıçta açılan programlar, dolan disk ve eski sürücüler bilgisayarı yavaşlatır. İyi haber şu: çoğu yavaşlığın sebebi donanım değil, ayarlar. Bu rehberdeki adımların hiçbiri ek program kurmanı gerektirmiyor.

Önemli: İnternette dolaşan "kayıt defteri temizleyici", "RAM hızlandırıcı" gibi programlar bilgisayarı hızlandırmaz; çoğu zaman sorun çıkarır. Bu rehberde yalnızca Windows'un kendi araçlarını kullanıyoruz.

1. Başlangıçta açılan programları kapat

Yavaş açılışın bir numaralı sebebi budur. Steam, Discord, Spotify, OneDrive gibi programlar bilgisayar her açıldığında kendiliğinden çalışır.

  1. Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni aç.
  2. Soldan Başlangıç uygulamaları bölümüne gir.
  3. "Başlangıç etkisi" yüksek olan ve her açılışta ihtiyaç duymadığın programlara sağ tıklayıp Devre dışı bırak de.

Ses kartı, dokunmatik yüzey veya ekran kartı yazılımları gibi donanım programlarına dokunma. Emin olmadığın bir şeyi kapatırsan sorun yok; aynı yerden tekrar açabilirsin.

2. Güç modunu "En iyi performans" yap

Özellikle dizüstü bilgisayarlarda Windows varsayılan olarak pil tasarrufunu öne alır.

Ayarlar > Sistem > Güç ve pil > Güç modu bölümünden En iyi performans seç. Dizüstü bilgisayarda bu ayar prize takılıyken ve pildeyken ayrı ayrı tutulur.

3. Disk alanını boşalt

Sistem diski (genellikle C:) neredeyse dolduğunda Windows belirgin şekilde yavaşlar. Diskte en az yüzde 15–20 boş alan bırakmaya çalış.

  1. Ayarlar > Sistem > Depolama bölümüne gir.
  2. Geçici dosyalar'a tıkla, listeyi kontrol et ve Dosyaları kaldır de.
  3. Aynı sayfadaki Depolama Algısı'nı açarak bu temizliğin otomatik yapılmasını sağla.

İndirilenler klasörünü seçmeden önce içine bak; orada saklamak istediğin dosyalar olabilir.

4. Görsel efektleri azalt

Saydamlık ve animasyonlar eski veya düşük donanımlı bilgisayarlarda gecikme hissi yaratır.

  • Ayarlar > Erişilebilirlik > Görsel efektler bölümünden Saydamlık efektleri ve Animasyon efektleri'ni kapat.
  • Daha fazlası için Başlat'a sysdm.cpl yaz, Gelişmiş sekmesinde Performans altındaki Ayarlar'a tıkla ve En iyi performans için ayarla seç. Yazı tipleri bozuk görünürse listeden "Ekran yazı tipi kenarlarını yumuşat" seçeneğini tekrar işaretle.

5. Windows Update ve sürücüleri güncelle

Güncellemeler yalnızca güvenlik için değil, performans hataları için de düzeltme getirir.

  • Ayarlar > Windows Update bölümünden güncellemeleri denetle.
  • Aynı yerde Gelişmiş seçenekler > İsteğe bağlı güncelleştirmeler altında sürücü güncellemeleri olabilir.
  • Ekran kartı sürücüsünü NVIDIA, AMD veya Intel'in kendi sitesinden indirmek en sağlıklısıdır.

6. Arka planda çalışan uygulamaları sınırla

Bazı Microsoft Store uygulamaları kullanmadığın halde arka planda çalışır.

Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar bölümünde bir uygulamanın yanındaki üç noktaya tıkla, Gelişmiş seçenekler'e gir ve "Arka plan uygulamaları izinleri"ni Hiçbir zaman yap. Her uygulamada bu seçenek bulunmayabilir.

7. Kullanmadığın programları kaldır

Bilgisayarla birlikte gelen deneme sürümü antivirüsler ve unuttuğun programlar hem yer kaplar hem arka planda çalışabilir.

Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar listesinde boyuta göre sırala ve tanımadığın programları kaldır. Adını bilmediğin bir programı kaldırmadan önce ne olduğunu araştır.

8. Tarayıcıyı hafiflet

Çoğu kullanıcı için "bilgisayar yavaş" demek aslında "tarayıcı yavaş" demektir.

  • Açık sekme sayısını azalt; her sekme bellek kullanır.
  • Kullanmadığın eklentileri kaldır.
  • Chrome ve Edge'deki "bellek tasarrufu" (sekmeleri uyutma) özelliğini aç.

9. Virüs ve istenmeyen yazılım taraması yap

Kaynağı belirsiz programlar, arka planda işlemciyi kullanan istenmeyen yazılımlar getirebilir.

Windows Güvenliği > Virüs ve tehdit koruması > Tarama seçenekleri bölümünden Tam tarama başlat. Windows'un kendi koruması günlük kullanım için yeterlidir; ikinci bir antivirüs kurmak çakışma yaratıp yavaşlatabilir.

10. Diski optimize et

Başlat'a Sürücüleri birleştir ve iyileştir yaz ve aç. Haftalık zamanlanmış iyileştirmenin açık olduğundan emin ol. SSD'lerde Windows birleştirme yapmaz, TRIM komutu gönderir; bu SSD'ye zarar vermez.

11. Görev Yöneticisi ile asıl suçluyu bul

Bilgisayar ara ara takılıyorsa o anda Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni aç ve İşlemler sekmesinde CPU, Bellek ve Disk sütunlarına bak.

  • Disk sürekli %100 ise ve hâlâ HDD kullanıyorsan, en büyük sorun büyük ihtimalle disktir.
  • Bellek sürekli %85'in üzerinde ise RAM yetmiyor demektir.
  • Tek bir program CPU'yu sürekli kullanıyorsa onu araştır.

12. Ayarlar yetmiyorsa: doğru donanım yükseltmesi

Bazen sorun gerçekten donanımdır. Fiyatına göre en büyük farkı yaratan iki yükseltme şunlardır:

  • HDD'den SSD'ye geçiş: Hâlâ sabit diskle (HDD) çalışıyorsan bu, yapabileceğin en etkili yükseltmedir. Açılış süresi dakikalardan saniyelere iner.
  • RAM artırma: Windows 11 ve modern tarayıcılar için 8 GB artık sınırda kalıyor; 16 GB rahat bir kullanım sağlar.

Son çare: Bu bilgisayarı sıfırla

Hiçbiri işe yaramazsa Ayarlar > Sistem > Kurtarma > Bu bilgisayarı sıfırla ile Windows'u temiz hale getirebilirsin. "Dosyalarımı koru" seçeneği kişisel dosyalarını saklar ama programları siler. Yine de başlamadan önce önemli dosyalarını yedekle.

Bu adımlardan sonra hâlâ sorun yaşıyorsan bilgisayarının özelliklerini ve Görev Yöneticisi ekran görüntüsünü Technodak Forum'da paylaş; topluluk birlikte bakalım.